jËmwk IËtgowBU eÞxZÅwk eÞai xbËK GK Mhyk kwZ ejêìæ ÌlLK “iËdwk™d Ìb” oóewxbZ jËmwk “BxZgÙ£ dwËi”k gBxU erxQlwi„ pVwu ÌPwËL erËlw ÌRøwxZêxgb kwcwËMwxgëb PËëbÝk ovxq® Rygdy„ H kwËZB ZaøxU KxóeDUwk KËóewR KËk IËtgowBËUk Ìpwi ÌeËR pwBlwBU Kxk„ Gk ek mÖkØ Kklwi kwcwËMwxgëb oóeËKê AwkI xKQÖ Rwdwk„ fKËk AwlËik ÌlLw bxqËdk Rdeb gBËt AwkI xKQÖ xgþæwxkZ Zaø Ìelwi„ mÖkØ pËlw AwiwËbk kwcwËMwxgëbËK ËbËmk iwdÖËnk KwËQ exkxPZ Kkwk ÌPÄw„ GKxbd XwKwk AdÖoxëbuoÖ xgšwd PË¢ßk oboø dwCiÖl Bolwi AeÖ AwiwËK Ìfwd KËk glËld xZxd kwcwËMwxgëbËK xdËt GKxU gB xlLËZ Pwd, GRdø xZxd jËmwËk GËo oËkRxiËd Zwk goZ gwryxU ÌbLËgd Ggv xKQÖ Zaø ovMÞp KkËgd„ Awikw ZwËbk GB KwËR owxgêK opËjwxMZw KkËZ ÌPÄw Kklwi„ dwCiÖl Bolwi AeÖ gwvlwËbm-hwkZ NÖËk kwcwËMwxgëb oóeËKê xgþæwxkZ Zaø ovMÞp KËk bÖ’gQk eËk gBxU eÞKwm KkËld„ gwvlwËbËm GxUB pËâQ kwcwËMwxgëbËK xdËt ÌlLw eÞai eÔdêwŠ GKxU gB„
2009 owËlk dËh¹k iwËo GKxbd gKPk ÌaËK kxfK dwËi GK gøx£ß AwiwËK Ìfwd KËk RwdwËld GlwKwk xKQÖ gøx£ß Rwl bxll KËk kwcwËMwxgëb PËëbÝk RxixU bLËlk ewtZwkw KkËQ„ Awxi xgntxU MÞwËik KwMËRk oóewbK ixgd hwBËK Rwdwlwi„ ixdg hwB xgntxU AxZ †kØZòopKwËk xdËld Ggv Z^wk ex¢Kwt cwkwgwxpK eÞxZËgbd eÞPwk KkËld„

kwcwËMwxgëb PëbÝ’ËK xdËt MÞwËik KwMR ovgwb
xkËewUê : RÖËtl iÙcw
ÌKD ÌPËd, ÌKD ÌPËd dw jËmwËkk oìæwd eÞLøwZ ÌRøwxZxgêšwdy kwcwËMwxgëb PëbÝËK„ qYRdôw G xgšwdyk jawja oiôwd ÌiËlxd RdôhÖxiËZ„ AaP Zwk oóeb lÖUewU pËt jwËâQ„ BxZiËcø Rwl bxlËlk iwcøËi xZdgwk pwZ gbl pËtËQ G xgšwdyk oóex£„ AwËkK bfw xgx¢ßk ÌPÄw KkËQ bLlbwk hÔxiboÖøkw„ xKìç Zwk oôÙxZ xgRxrZ gwþæ-xhUw kqwËaê okKwËkk ÌKwd xghwËMk ÌKwd ckËdk ebËqe ÌdB„
ÌRwxZxgêšwdy kwcwËMwxgëb PëbÝ 1878 owËl jËmwk ÌRlwk gZêiwd gKPk eÞwaxiK xgbøwlËtk ovlMí GlwKwt RdôMÞpd KËkd„ xZxd jËmwk ÌRlw ÆÖËlk Qw¢ xQËld„ G ÆÖl ÌaËK GëUÝwo ekyqw xbËtxQËld xKìç AKÚZKwjê pd„ 1900 owËl iw¢ 22 gQk gtËo xZxd jËmwk KwËlƒËkU AxfËo 15 UwKw ÌgZËd owiwdø ÌKkwxdk PwKxk Ìdd„

ÌjhwËg ÌRwxZxgêšwd PPêw mÖkØ :
kwcwËMwxgëb ÌoB xmmÔKwl ÌaËKB kwËZk AwKwm ÌbLËZ eQëb KkËZd„ xZxd jLd nÄ ÌmÝYyk Qw¢ xQËld Zad Zw xeÞt ewVøeÖþæK xQl ‘PwkÕeyV ZÚZyt hwM’„ G gBËt AqtK×iwk bË£k eÞg¬ ‘gÞÊw¡ xK eÞKw¡’ eËrB Zwk iËcø ÌRwxZxgêšwYy pItwk Èeí gwow gwËc„ ZLd ÌaËKB MÞp, Zwkw, xgËmòk oyiwdw xK Rwdwk AwMÞp AwËkw eÞgl pËZ awËK„ xZxd Zwk AwZôRygdyiÔlK ew«ÖxlxeËZ G oóeêËK DËÁL KËkËQd, “AqtK×iwk bË£k PwkÕewV ZÚZyt hwM exrtw, dq¢xgb pBgwk Rdø Awk KwpwËkw gwodw flgZyê pBtwxQl xKdw Rwxd dw, Awiwk pBtwxQl„ ÌoB D¥wi I DmÙáLl gwodwk MxZËkwc KxkËZ Awxi ÌPÄw Kxk dwB„”
Qw¢Rygd ÌaËKB gKPËkk GKZlw gwxrk QwËb o¬øwk ekekB AwKwm ÌbLw mÖkØ kwcw ÌMwxgËëbk„ dq¢, MÞp oóeêËK Zwk LÖg Ìgxm cwkYw dw awKwt eÞwaxiKhwËg G KwËR ZwËK Ìgm ÌgM ÌeËr pt„ Goit Zwk Abiø gwowd ÌbËL GxMËt AwËod Zwk GK AwZôyËtk g¬Ö AøwWËhwËKU Kwly dwa„ KwlydwËak Ìdmw xQl ÌRwxZxgêšwd PPêw„  xZxd ‘Zwkw’, ‘hÔËMwlxP¢i’, I ‘eeÖlwk xpëbÖ AøwýUdxi’, dwËi KËtKxU MÞìÿ xlËLxQËld„ Zwk Gog MÞìÿ ewV KËk kwawËMwxgëb dq¢ oóeêËK GKxU cwkYw lwh KËkxQËld„ Gkek Kwlydwa gwgÖk KwQ ÌaËK GKxU ýUwk iøwe cwk KËk xdËt mÖkØ pt Zwk dq¢wdÖo¬wd„ G xgnËt AwËkw Ìgxm Rwdwk AwMÞp ÌaËK mwxìæxdËKZËdk gÞwÊPjêwmÝËik xgšwd I MxYZ xmqK RMdwdëb kwËtk oËq xPxV xgxdit mÖkØ KËkd kwcwËMwxgëb„ ZwËbk iËcø dq¢ PPêwk jwgZyt xgnt xdËt AwËkwPdw pËZw„ kwcwËMwxgËëbk G ov¢ßwìæ AËdK xPxV ex¢Kwt QwewËdwk gøgþÿw KkËZd RMdwdëb kwt„
xdËRk ÌPÄwt iw¢ 14 gQk gtËo kwËZk AwKwËmk Zwkwi«xlËK xPËd Ìfld kwcwËMwxgëb„ PwKxk ewgwk ek Zwk AwKwmbmêY AËdK KÄowcø pËt eËr„ xbdhk PwKxk I kwËZ AwKwmbmêËdk KwkËY AËdK kwZ Zwk xdNêÖi ÌKËU ÌMËQ„ xZxd Lwxl ÌPwËL pøwxlk cÖiËKZÖ ejêËgqd KËkd„ Lwxl ÌPwËL cÖiËKZÖ ÌbËL xZxd Ìj kpoø DËiôwPd KËkxQËld Zw eÞgwoy ex¢KwËZ Qwew pËZw„ G xdËt 1910 owËl xZxd ‘cÖiËKZÖ’ dwËi GKxU MÞìÿ kPdw KËkd„ G eÞg¬ eËr mwxìæxdËKZËdk gÞwÊPjêwmÝËik xgšwd I MxYZ xmqK RMdwdëb kwt iÖˆ pd Ggv xZxd kwcwËMwxgëbËK bÔkgyY ÌKdwk ekwimê Ìbd„ 1912 owËl Rxi xgx¢ß I ÌgZËdk UwKw RxiËt 275 UwKwt xZd Bxé gøwËok GKxU ÌQwU bÔkgyY ÌKËdd„ Gkek ÌaËK Zwk kwËZk NÖi pwkwi pËt jwt„ Ggwk Zwk dq¢ ejêËgqY  xhdíiw¢w ewt„ xZxd kwËZk AwKwËmk exkgZêYmyl Zwkw Aaêwu Ìj Zwkwk JŒòlø xþÿk dt Zw ejêËgqY mÖkØ KËkd„ kwËZk ek kwZ Zwkw ejêËgqY KËk xZxd MËr ÌZwËld AiÔlø Zaøhw«wk„
1918 owËlk 7RÖd kwcwËMwxgëb Zwk xZd Bxé gøwËok bÔkgyY xbËt AwKwËmk dZÖd dq¢ ‘Ëdwhw’ AwxgÆwËkk KÚxZZò ÌbLwd„ Zwk G AwxgÆwËkk ekB dq¢xUk dwiKkY Kkw pt ‘ËdwhwAøwK×Blw x¢ 1918’„ Ìdwhw pËâQ ÌKwd ZwkKwk iÙZÖøKwlyd Agþÿwk xgËýfwkY„ kwcwËMwxgëbk Ìdwhw bmêY oóeêxKZ GKxU eÞg¬ xgËbmy ex¢KwËZ Qwew pt„ GQwrw xZxd Ìdwhw oóeêËK Zwk AxhšZwk Kaw RwxdËt xPxV Ìbd pwhêwËWêk AgRwkËhUxkk exkPwlK GWItwWê Pwloê xeKwxkvËK„ xPxV eÞwx®k ek kwcwËMwxgëbËK AwËixkKwd GowxoËtmd Af høwxkËtgl ýUwko AgRwkhwko (AøwhËow) oboø iËdwxdZ Kkw pt„ gÉkÕey Zwkwk kpoø DËiôwPd KËk xZxd 1919 owl ÌaËK 1954 owl ejêìæ  37 pwRwk 215xU Zwkw oóeËKê AøwhËowËK Zaø okgkwp KËkd„ AøwhËowk 1946 owËl eÞKwxmZ Adwk ÌkwËl 10 pwRwk høwxkËtgl ýUwk oóeêËK eÙxagyk Ìj 25Rd eÞLøwZ ÌRwxZxgêšwdy Zaø xbËtËQd Zwk iËcø kwcwËMwxgëbk dwiI kËtËQ„ GRdø pwhêwWê AgRwkËhUxkk exkPwlK xgLøwZ ÌRwxZxgêšwdy pwkËlw møwexlk ZwËK GKxU eÞmvowe¢ xbËt owcÖgwb Rwdwd„ xgxUÝm AøwýUÝdxiKøwl GËowxoËtmd, fÝwËëok xlt AgRwkËhUxkk xgšwdyk Zwk høwxkËtgl ýUwk oóexKêZ ZËaøk Rdø AËeqw KkZ„ Zwk oÔ¢ cËk Gog iwdixëbËkk xgšwdykw dZÖd høwxkËtgl ýUwk oóeêËK ejêËgqY KkZ„

KwËRk ÈyKÚxZ :
kwcwËMwxgëb PËëbÝk ÈyKÚxZ ÈkÕe AwËixkKwk pwhêwWê  xgmòxgbøwlt iwdixëbk, AwËixkKwd GËowxoËtmd Ag høwxkËtgl ýUwk AgRwkhwk, l«Ëdk xgxUÝm AøwËýUwdxiKøwl AøwËowxoËtmd, fÝwËëok xlt iwdixëbk ZwËK oiôwxdZ oboø xdgêwPd KËkd„ GQwrw Zwk KwËRk oÖxgcwËaê pwhêwWê iwdixëbËkk exkPwlK 1926 owËl 6Bé gøwËok GKxU bÔkgyY I KÚZšZwe¢ jËmwËkk gKPkþÿ kwcwËMwxgËëbk gwxrk xVKwdwt ewVwd„ fÝwëo okKwk ZwËK OARF (Ohhkeguv Aecfgoke ugs^dnkecp hucpeckvg) oiôwdoÔPK Dewxc I ebK eÞbwd KËkd„ Gk AwËM ÌKwd gwOwxl fÝwëo okKwËkk Gid oiôwd ARêd KËkdxd„
1947 owËl Ìbm xghwËMk ek kwcwËMwxgëb PëbÝ KlKwZw PËl jwd„ 97 gQk gtËo 1975 owËlk 3GxeÞl gwkwowËZk bÖMêweÁyËZ AwxaêK AdUËdk KwkËY xgdw xPxKuowt xZxd iwkw jwd„ iÙZÖøk eÔËgê xZxd Zwk gøgpÕZ bÔkgyYxU ZkØd xgšwdyËbk Ìbgwk Rdø pwhwêWê xgmòxgbøwlËt xPxV ÌlËLd„ Zwk Ìmn BâQw AdÖjwty pwhwêWê KZÙêeq Zw hwkËZk ÌRwxZxgêšwdy ÌK· ÌhBdÖ gw¯ÖËK Ìbt„

RdôhÔxiËZ ÌiËlxd jawja oiôwd :
eÞawMZ xWMÞy I eÞxmqY dw awKwk ekI Abiø BâQwmx£ßk ÌRwËk kwcwËMwxgëb GKRd owcwkY iwdÖn ÌaËK eÞLøwZ ÌRwxZxgêšwdy xpËoËg AwZôeÞKwm KËkd„ hwkZ, AwËixkKw, Bvløw«, fÝwËëok iwdÖn ZwËK oôkd KkËlI gËkYø G xgšwd owcËKk jawja iÔløwtd ptxd Zwk RdôhÔxiËZ„ okKwËkk ÌKwd xghwM gw ÌKwd ovMVd ZwËK oôkY kwËLxd„ Ìj KwkËY Zwk dwi RwËd dw jËmwkop owkwËbËmk AxcKwvm iwdÖn„ ÈËbm ÌQËr jwgwk oit xZxd xhËU gwxrxU xgx¢ß KËkdxd gËl RdmÞØxZ kËtËQ„ AaP Zwk oóex£ Rwl bxlËlk iwcøËi lÖËUeÖËU LwËâQ hÔxiboÖøkw„

ÌgbLl pËt ÌMËQ xhËU gwxr I oóex£ :
oËkRxid jËmwËkk gKPk GlwKwt þÿwdytËbk KwËQ eÞLøwZ G ÌRwxZxgêšwdy oóeËKê ÌLw^RLgk Ìdt pËl Zwk AwKwm MËgndw oóeêËK ÌKwd Zaø ewItw jwtxd„ ZËg GlwKwgwoy Zwk dwi mÖËdËQd gËl Rwdw jwt„ gKPk eÞwaxiK xgbøwlËtk exkPwldw KxixUk ohwexZ kxfK AwpËib Rwdwd, xZxd mÖËdËQd kwcwËMwxgëb PËëbÝk xhËU-gwxrop ÌiwU 53 mZK Rxi xQl„ xZxd KlKwZwt jwgwk oit xKQÖB xgx¢ß KËkdxd„ AaP GLd G oóeËbk AËdK iwxlK„ BxZiËcø xZdbfw pwZ gbl pËtËQ„ dZÖd KËk AwËkw GKbfw xgx¢ßk ÌPÄw PlËQ„ xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ dwËi GKRd Zwk oóex£ xgx¢ßk ÌNwndw xbËtËQd„ 13 mZK Rxik iÔlø DËVËQ 15 lwL UwKw ejêìæ„ 
mpËkk ÌiwÁwewrwk emÖ xPxKuoK 80 gQËkk gÙ¦ dÖk Ìiwpwiôb Rwdwd, kwcwËMwxgëb PËëbÝk owËa Zwk oóeêK hwl xQl„ 1947 owËl xZxd PËl jwgwk ek GKRd Ìodw KiêKZêw xkK×BxRmd KËk Zwk gwxrËZ gogwo mÖkØ KËkd„ xZxd PËl jwgwk ek dÖk  Ìiwpwiôb xWxoAwk ÌKËU IB gwxrËZ gogwo mÖkØ KËkd„ ekgZyêËZ kwcwËMwxgëb xgxhdí oit ÌbËm AwËod„ AoÖþÿZwk KwkËY Goit xZxd Rxi xgx¢ß KkËZ PwBËl dÖk Ìiwpwiôwb 5 pwRwk UwKw gwtdw KËkd„ Rxi xlËL Ìdgwk Rdø AËdKgwk xZxd dÖk ÌiwpwiôbËK ÌWËK ewVwd„ xKìç KLËdw jwItw pËt IËVxd dÖk ÌiwpwiôËbk„ ÌkwKdÖl Bolwi dwËi GK eÖxlm KiêKZêw dÖk ÌiwpwiôbËK xgZwxrZ KËk kwcwËMwxgëbk gwxrk bLl Ìdd„ dÖk Ìiwpwiôb GxdËt iwilwI KËkd„
IB gwxrk gZêiwd bLlbwk owËgK eÖxlm KiêKZêw ÌkwKdÖl Bolwi Rwdwd, Zwk mòmÖk Aw²Öl pwxib Zwk KlKwZwk Rxik owËa kwcwËMwxgëb PËëbÝk G Rxik xgxdit KËkd„ ekgZyêËZ xZxd Zwk ÌiËtËK G RxixU xlËL Ìbd„ xZxd gËld, dÖk Ìiwpwiôb dwËi GKRd GRxik bwxgËZ iwilw KËk xKìç kwt ZwËbk eËq AwËo„ Gkek AwËkw KËtKRd Rxik bLl ÌeËZ ÌPÄw KËk gøaê pt„ ZwËbk KwËQ KwMRe¢ awKwt 1972 owËl ZuKwxld ÌRlw iøwxRËýUÝU Zwk mòmÖËkk dwËi G Rxi ÌkxRxýUÝ KËk Ìbd„ xZxd GK eÞËmík RgwËg Rwdwd, kwcwËMwxgËëbk 53 mZK RxiB Zwk bLËl xQl„ 2001 owËl ÉmZlw ÌiwËrk 18 mZK Rxi xgx¢ß KËkd„ Gkek xZxd 2003 owËl kwcwËMwxgëb PËëbÝk gwxrk iÔl Rxi ÌaËK 13 mZK Rxi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ dwËi GKRËdk KwËQ xgx¢ß KËkËQd„ gwKy 22 mZK GLd Zwk bLËl„ ÌLw^R xdËt Rwdw jwt ÌkwKdÖl Bolwi G oóex£ËZ gwxr I ÌbwKwd gwxdËt hwrw xbËt xdËR ÌgRewrw GlwKwt hwrw gwxrËZ awËKd„ ÌKd hwrw gwxrËZ awËKd G eÞËmík ÌKwd obÖ£k xbËZ ewËkxd xZxd„
GxbËK gKPk GlwKwk gwxoëbw mxpbÖŒwiwd, ÌmL dwëUÖ, xiRwdÖk kpiwd xiVÖ, kiRwd Awly Lwd, xgeög gwrB, dRkØl Bolwi, iwiÖdÖk kxmbop AwËkw AËdËK Rwdwd, Ìbm-xgËbm ÌaËK AËdK ÌlwK AwËo kwcwËMwxgëb oóeêËK ÌLw^R Lgk xdËZ I Zwk Ñex£K xhUw ÌbLËZ„ AaP KËtKgQk AwËMI Zwkw G gkYø iwdÖnxU oóeêËK xKQÖB RwdËZd dw„ Zwkw AwËkw Rwdwd, kwcwËMwxgëb PëbÝ Zwk KËiêk ÌKwd ÈyKÚxZ GËbm ÌaËK ewdxd„ xZxd G iwxUk oìæwd ZwB ZwËK ÌbkyËZ pËlI oiôwxdZ Kkw DxPu„ ZwËK oiôwd RwdwËdwk Rdø Zwkw Zwk goZ xhUwt ovkqY, oôÙxZ RwbÖNk KiËeöá xdiêwY Kkw ÌjËZ ewËk gËl iZeÞKwm KËkd„
kwcwËMwxgëb PëbÝËK xdËt MËgndw iÔlK KwR KËkËQd Gid bÖRd gøx£ß jËmwËkk oìæwd xgxmÄ ÌlLK I owvgwxbK fLËk Awli Ggv ÌgdRyd Lwd „ fLËk Awli oôÙxZk AwËlwt xgoôÙZ kwcw ÌMwxgëb PëbÝ dwËi GKxU ÌlLw eÞKwm KËkËQd„ GQwrw ÌgdRyd Lwd Zwk eÞKwxmZ ‘Mbø’ dwiK gBËZ kwcwËMwxgëb oóeËKê GKxU eÞg¬ xlËLËQd„ Zwkw G gkYø gøx£ßk oôÙxZ kqwËaê okKwËkk AËdK xKQÖ Kkwk AwËQ gËl iZeÞKwm KËkd :
fLËk Awli gËld, kwcwËMwxgëb PëbÝ jËmwkop gwvlwËbmyËbk ÌM#kg Ggv xgËmòk gwOwlyËbk ÌM#kg„ xKìç Zwk jawja oiôwd Zwk RdôhÖxiËZ ptxd„ xZxd AwËkw gËld, hwkËZk KlKwZw, xbxÁ I gwkwowËZ xgxhdí ovMVd Zwk RdôgwxnêKy Dbjwed KËk„ bxqd hwkËZk KwhwlÖk iwdixëbËk HxZpwxoK ijêbwt Zwk bÖkgyY ovkqY Kkw pËtËQ„ AwiwËbkI DxPu G iwxUk oìæwd kwcwËMwxgëbËK oiôwxdZ Kkw„ ZwËK oiôwxdZ KkËZ gKPËk Zwk xhUwt iwdixëbk, MËgnYw ÌKëbÝ, ÌRwxZxgêšwd ov¢ßwìæ xiDxRtwi Kkw ÌjËZ ewËk„ GQwrw Zwk dwËi ÆÖl-KËlËRk xgšwdwMwk I orËKk dwiKkY Kkw ÌjËZ ewËk„  

ÌgdwRyd Lwd gËld, ogêeÞai kwËÄÝk DxPu Zwk Rxi D¦wk Kkw Ggv Zwk dwËi UÝwýU KËk oóex£ xPxpßZ Kkw„ Gkek ÌoLwËd Zwk dwËi ipwKwm MËgnYw ÌKëbÝ gw BdxýUxUDU pËZ ewËk„ xZxd AwËkw gËld, Gid gkYø gøx£ßk oiôwd xbËZ okKwkËK GxMËt Awow DxPu„ Gbwxgk eËq kwcwËMwxgëbk gwxr GlwKwt ohw-Ìoxidwk, I Zwk Rdô Ggv iÙZÖøgwxnKyê ewld Kkw ÌjËZ ewËk„
GxbËK kwcwËMwxgëb PËëbÝk oóex£k iÔl ÌhwMbLlKwky ÌkwKdÖl Bolwi GK eÞËmík RgwËg gËld, Gid GKRd gkYø gøx£ßk RxiËZ ÌaËK Awxi MxgêZ Ìgwc KkxQ„ okKwk jxb KLËdw G oóex£ËZ Zwk oôÙxZ kqwËaê xKQÖ KkËZ Pwt ZwpËl Zwk ÌKwd Awex£ awKËg dw„ ZËg ZwËK Rxi I qxZeÖkY xbËt mpËkk xhZËk eÖdgêwxoZ KkËZ pËg„
 
MÞwËik KwMR ovgwb
ZwxkL : 30-10-09
jËmwËkk Mgê ÌRwxZxgêšwdy kwcw ÌMwxgëb PëbÝ oóex£ kqwt HKøg¦ pËâQ gKPk GlwKwk gwxoëbwkw„ BxZiËcø GKxU KxixU MVËdk eÞþçxZ Prwìæ pËtËQ„ GLgk RwdËZ ÌeËk ÌZËl Ìg†Ëd RòËl DËVËQ ÈwaêËìðoy ipl„ kwcwËMwxgËëbk oóex£k AÐgc bLlbwkkw Gk owËa RxrZËbk LÖd-RLËik ÉixK ejêìæ xbËtËQ„ G NUdwt ÌKwZtwxl awdwt GKxU xlxLZ AxhËjwM pËtËQ„
MZ 27 A˃wgk MÞwËik KwMËR ‘jËmwËkk Mgê xgšwYy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóeb lÖUewU pËt jwËâQ’ xmËkwdwËi GKxU xgËmn xkËewUê eÞKwxmZ pt„ IB xkËewËUê kwcw ÌMwxgËëbk KiêRygd, Zwk KwËRk ÈyKÚxZ, ÈËbËm jawËjwMø oiôwd dw ewItw I Zwk oóex£ ÌgbLËlk Kaw DËÁL Kkw pt„ GKBowËa Rwl KwMReË¢k iwcøËi jwkw Rxi bLl KËk AwËQd ZwËbk oóeêËK xgþæwxkZ Zaø Ìbtw pt„ GLgk eÞKwËmk AwËM ÌaËK gKPk GlwKwk oËPZd iwdÖn GxdËt dwdw xPìæw-hwgdw KkZ„ Zwkw GxdËt g£ßgøI Ìbd jw IB xkËewËUê ZÖËl ckw pt„ xkËewUê eÞKwËmk ek ZwËbk iËcø eÞwËYk oéwk pt Ggv kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oôÙxZ kqwËaê KwR Kkwk AxheÞwt gø£ß KËkd„
gKPk okKwxk eÞwaxiK xgbøwlËtk exkPwldw exknËbk ohwexZ kxfK AwpËiËbk ÌdZÚËZò ZkØd oiwR ÌowâPwk pd„ GLwËdB mÖkØ pt xgex£k„ ÈðwaêËìðoy bLlbwkkw GLgk RwdËZ ÌeËk ÌZËl Ìg†Ëd RòËl IËV„ IB oóex£ kqwËaê bLlbwkkw hwrwËU oìèwoy xbËt eÞKwËmø LÖd-RLËik ÉixK xbËâQ„ GNUdwt mÖ¢ßgwk ÌKwZtwxl awdwt GKxU xlxLZ AxhËjwM Kkw pËtËQ„
AxhËjwËM DËÁL Kkw pËtËQ, kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk Rxik AÐgc bLlbwk xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ ex¢Kwt xkËewUê eÞKwm pgwk ek owqwZKwk eÞbwdKwky gKPk GlwKwk gwxoëbw kxfK AwpËib, mxpbÖŒwiwd gwglÖ, ÌmL dwdíÖ, xiRwdÖk kpiwd xiVÖ, iwiÖdÖk kpiwd, kiRwd Awly, dRkØl BolwiËK LÖd-RLËik ÉixK Ìbt„ GixdK Pw^bwgwRyk AxhËjwËM iwilw KËk ptkwdyk ÉixK Ìbt„ mÖ¢ßgwk oKwËl xiRwdÖk kpiwd lwhlÖk hwrwËU oìèwoykw gKPk AwlZÖk PwËtk ÌbwKwËd AovLø ÌlwËKk owiËd LÖd-RLËik ÉixK Ìbt„
þÿwdytËbk AxhËjwM, kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóex£k GKwvËmk bLlbwk xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ AÐgc eìÿwt iw¢ KËtK gQËk mÖdø ÌaËK xgeÖl xg£-ÐghËgk iwxlK pËtËQd„ Zwk AxRêZ oóeb xdËtI GlwKwt dwdw †™d kËtËQ„
GxbËK gKPk okKwxk eÞwaxiK xgbøwlËtk exkPwldw exknËbk ohwexZ kxfK AwpËib RwxdËtËQd, kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóex£ kqwt HKøg¦ pËâQ gKPk GlwKwk gwxoëbwkw„ BxZiËcø Zwk oôÙxZ kqwËaê KxixU MVËdk eÞþçxZ Ìmn pËtËQ„ bÖ’GKxbËdk iËcø KxixU ÌNwndw Kkw pËg„ xZxd AwËkw gËld, LøwxZiwd G xgšwdyk ÌjwMø oiôwd xbËZ gKPkgwoy AwËëbwlËd dwiËZI eÞþçZ„ xZxd Axgl˹ G oóex£ AÐgc bLlbwk iÖ£ß KËk UÝwýU ÌNwndw Ìbgwk Rdø eÞmwoËdk pþæËqe Kwidw KËkd„


MÞwËik KwMR ovgwb
ZwxkL : 15-11-09„
  ÌRwxZxgêšwdy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóex£ D¦wËkk lËqø jËmwËkk Mgê xgšwdy kwcw ÌMwxgëb PëbÝ oôÙxZ exknb dwËi GKxU KxixU ÌNwndw Kkw pËtËQ„ mpËkk gKPk GlwKwk gwxoëbkw MZKwl þÿwdyt eÞwaxiK xgbøwlËtk exkPwldw exknËbk ohwexZ kxfK AwpËibËK AwpgwtK KËk 13 oboø xgxmÄ AwpgwtK KxixU ÌNwndw KËk„ Gk AwËM kwcw ÌMwxgëb PëbÝ oôkËY AwËlwPdw ohw AdÖxÅZ pt„
MZ 27 A˃wgk MÞwËik KwMËR ‘jËmwËkk Mgê xgšwYy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóeb lÖUewU pËt jwËâQ’ xmËkwdwËi GKxU xgËmn xkËewUê eÞKwxmZ pt„ IB xkËewËUê kwcw ÌMwxgËëbk KiêRygd, Zwk KwËRk ÈyKÚxZ, ÈËbËm jawËjwMø oiôwd dw ewItw I Zwk oóex£ ÌgbLËlk Kaw DËÁõL Kkw pt„ GKBowËa Rwl KwMReË¢k iwcøËi jwkw Rxi bLl KËk AwËQd ZwËbk oóeêËK   xgþæwxkZ Zaø Ìbtw pt„ Gkek MZ 30 A˃wgk IB Rxik GKwvËmk gZêiwd bLlbwk Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖk xgkØ˦ ÌKwZtwxl awdwt GKxU xRxW pt„ xRxWËZ DËlõL Kkw pt, G xkËewËUê Ìjog GlwKwgwoy iZwiZ xbËtËQd ZwËbk ÉixK eÞbmêd Kkw pËtËQ„ Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ ovgwb oËiôld KËkd Ggv kwcw ÌMwxgËëbk oiôwdwËaê Rxi QwrËZ Zwk ÌKwd Awex£ ÌdB gËl DËÁL KËkd„
Gkek ÌaËK gKPkgwoy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk eÞw® oiôwd xbËZ ovMxVZ pËZ mÖkØ KËkd„ gkYø G gøx£ßk Rxi D¦wk I Zwk oôÙxZ kqwËaê Zwk oóex£k Dek iwdixëbk, MËgnYw ÌKëbÝ, gw ÌRwxZxgêšwd ov¢ßwìæ xiDxRtwi þÿweËdk bwxgËZ AwËëbwlËdk xo¦wìæ Ìdd„ Ìo ÌiwZwËgK Ìkwggwk gKPk eÞwaxiK ÆÖl iwËV GK AwËlwPdw ohwk AwËtwRd Kkw pt„ ohw ÌmËn 13 obËoøk AwpgwtK KxixU MVd Kkw pt„
KxixUk AwpgwtK kxfK AwpËib gËld, kwcw ÌMwxgëbÝ PËëbÝk oôÙxZ kqwËaê gKPkgwoy HKøg¦„ AxPËkB oiwËgm, oôkKxlxe Ìem I iwdggëbËdk KiêoÔxP pwËZ Ìdtw pËg„ GKB owËa xZxd G ipxZ DËbøwËM ÌRlw eÞmwoËKk AwmÖ pþæËqe Kwidw KËkd„

MÞwËik KwMËRk ovgwb
xkËewUê : RÖËtl iÙcw
ÌRwxZxgêšwdy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóex£ D¦wËkk Rdø MÞwËik KwMËR ovgwb eÞKwxmZ pItwk ek IB oóex£k gZêiwd GK bLlbwk opdmylZwk exkPt xbËtËQd„ †Yy G gøx£ßËZòk oiôwdwËaê xZxd Rxi ÌQËr xbËZ kwxR pËtËQd„ xZxd IB Rxi xKËd eÞZwxkZ pËtËQd DËÁL KËk qxZeÔkËYkI bwxg Rwdwd„ Ìowigwk ÌeÞoKõwg jËmwËk AwËtwxRZ GK ovgwb oËiôlËd Gog Kaw Rwdwd Rxik GKwvËmk gZêiwd bLlbwk Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ„ ovgwb oËiôlËd Goit AwËkw DexþÿZ xQËld Zwk gr hwB xokwRÖl Bolwi„
MZ 27 A˃wgk MÞwËik KwMËR ‘jËmwËkk Mgê xgšwYy kwcw ÌMwxgëb PËëbÝk oóeb lÖUewU pËt jwËâQ’ xmËkwdwËi GKxU xgËmn xkËewUê eÞKwxmZ pt„ IB xkËewËUê kwcw ÌMwxgËëbk KiêRygd, Zwk KwËRk ÈyKÚxZ, ÈËbËm jawËjwMø oiôwd dw ewItw I Zwk oóex£ ÌgbLËlk Kaw DËÁL Kkw pt„ GKBowËa Rwl KwMReË¢k iwcøËi jwkw Rxi bLl KËk AwËQd ZwËbk oóeêËK xgþæwxkZ Zaø Ìbtw pt„ Gkek MZ 30 A˃wgk IB Rxik GKwvËmk gZêiwd bLlbwk Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖk xgkØ˦ ÌKwZtwxl awdwt GKxU xRxW pt„ xRxWËZ DËÁL Kkw pt, G xkËewËUê Ìjog GlwKwgwoy iZwiZ xbËtËQd ZwËbk ÉixK eÞbmêd Kkw pËtËQ„ Gk eÞxZgwËb Ìowigwk owvgwxbK oËiôlËdk AwËtwRd KËkd Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ„
ovgwb oËiôlËd xZxd Rwdwd, ÌRwxZxgêšwdy kwcw ÌMwxgëb PëbÝ jËmwËkk Mgê„ owkw xgmò ZwËK oiôwxdZ KËkËQ„ ÈËbËm ZwËK oiôwxdZ Kkw oKËlk bwxtZò„ xZxd gËld, G Rxik iÔl iwxlK oóeêËK xZxd RwdËZd„ ZËg xZxd Rwl bxlËlk iwcøËi G oóex£ Ìddxd„ 2005 owËlk 20 iwPê gKPk GlwKwk Agok eÞw® eÖxlm oboø ÌkwKd Dx¥Ëdk þèy ÌpwoËdtwkw ÌgMËik KwQ ÌaËK Kglw iÔËl Lxkb KËkd„ Gkek ÌaËK IB Rxi Zwk bLËl kËtËQ„ Ròwl KwMRe¢ KkËl AwËMk eq KËkËQ jw xZxd RwdËZd dw„
Go Gi xiRwdÖk kpiwd lwhlÖ ovgwb oËiôlËd AwËkw gËld, †Yy G gøx£ßËZòk oiôwdwËaê xZxd Rxi ÌQËr xbËZ kwxR AwËQd„ GKBowËa xZxd IB Rxi xKËd eÞZwxkZ pËtËQd DËÁL KËk qxZeÔkËYkI bwxg Rwdwd„ xZxd gËld, ex¢Kwt Zwk xgkØ˦ Ìj AxhËjwM DËÁL Kkw pËtËQ Zw AwËb# oZø dw„ xZxd xdËR gw AËdøk §wkw KwDËK ÌKwd eÞKwk ÉixK Ìbdxd„ AxhËjwËM DËÁL Kkw pËtËQ 30 A˃wgk xZxd ÉixK xbËtËQd„ AaP xZxd GNUdwk AwËkw 10/12 xbd AwM ÌaËK xKËmwkMË™ Agþÿwd KkxQËld„ 31 A˃wgk jËmwËk AwËod„ GQwrw AÐgc eËa AxRêZ Zwk Ìj xg£ ÑghËgk Kaw glw pËtËQ Zw oxVK dw„ xZxd xoG«Gf gøgow KËk GKRd owcwkY iwdÖËnk iZ Rygdjwed KËkd„